Orkas’ın, AI-native bir şirketin üzerinde çalıştığı temel olmasını istiyoruz. Bu hedef bizi doğrudan tek bir soruya getiriyor: Birden fazla insan ve birden fazla ajan aynı projede nasıl birlikte çalışır?
Cevap, alışık olduğumuz ekip çalışmasından epey farklı görünüyor. Nedenini anlamak için insan iş birliğinin nereden geldiğine bakmakla başlamak işe yarar. (Adım adım ürün anlatımı için Paylaşılan Projeler: Orkas’ta İnsanlar ve Yapay Zekâ Ajanları Nasıl Birlikte Çalışır yazısına göz atabilirsiniz. Bu yazı ise işin arkasındaki düşünceyi anlatıyor.)
İnsan iş birliği, insana özgü iki sınırın etrafında şekillendi
Birincisi, insanların bant genişliği ve hafızası sınırlıdır. Aynı anda ancak belli bir miktar bilgiyi kavrayabilir, ancak belli bir miktarını aklımızda tutabiliriz. Bu yüzden ekipler sürekli iletişim kurmak zorundadır: güncellemeleri paylaşmak, hedeflerde aynı sayfaya gelmek, ilerlemede aynı sayfaya gelmek. Haftalık toplantılar, stand-up’lar, günlük ve haftalık raporlar, “kısa bir sync yapalım mı?”, “bir aynı sayfaya gelelim”: Hepsi bu sınırı telafi etmek için var.
İkincisi, bunun büyük kısmı yüz yüze olmak zorundadır. Yüz yüzeyken sözcüklerden fazlası devrededir: Beden dili, ses tonu ve yüz ifadesi de bilgi taşır. Masanın karşısındaki biri “plan iyi görünüyor” dediğinde, bunu gerçekten kastedip kastetmediğini duyabilirsiniz. Aynı derecede önemlisi, yüz yüze görüşmek güven inşa eder. Bu yüzden pek çok uzaktan çalışan ekip yine de ara sıra bir araya gelir.
Ajanlar katıldığında ne değişiyor
İnsanlardan ve ajanlardan oluşan bir ekipte iş birliğinin insani tarafı hâlâ önemlidir. Ama ajanlarla çalışmak, insanlarla çalışmaktan çok farklıdır. Ajanların üç belirgin güçlü yanı ve üç belirgin zayıf yanı vardır.
Üç güçlü yan
Yüksek bant genişliği ve güçlü yürütme. Bu, özellikle hedefi net ve ölçülebilir olan görevler için geçerlidir. Üstelik ajanların bitirebildiği görevler hızla daha uzun, daha zor ve daha karmaşık hâle geliyor. Meta, kendi kodlama ajanını anlatırken ajanın 24 saate kadar çalıştığı ve 1.000’den fazla araç çağrısı yaptığı bir GPU çekirdeği optimizasyon görevinden söz ediyor (Meta). Ekim 2026’da Linus Torvalds, kodu, test programları ve commit mesajının ilk taslağı Claude Code tarafından yazılmış bir Linux çekirdeği yama serisi gönderdi; ölçümleri kendi makinesinde kendisi yaptı (LWN).
Dünyanın bilgisi ve araçları, disiplinler arasında uçtan uca. Ön eğitim, dünyanın bilgisini çoktan modelin içine sığdırdı. Doğru araçları verdiğinizde bir ajan, tek bir işi disiplinler arasında baştan sona taşıyabilir: PRD’yi yaz → tasarla → geliştir → test et → yayına al. Aynı işi insanlar yaptığında ürün, tasarım, mühendislik ve QA’nın birlikte çalışması gerekir ve her devir teslimde bir uzlaşma turu daha yaşanır.
İnsani zaafları az, önce güven kurmaya gerek yok. Bir ajan yorulmaz, kötü günleri olmaz ve temel bir soru sormaktan utanmaz. Yeni bir ajan, projenin bağlamına sahip olur olmaz işe başlayabilir. Isınma dönemi yoktur, önce kurulması gereken bir ilişki de yoktur.
Üç zayıf yan
Temiz bağlama ihtiyaç duyar. Yanlış bağlam onu yoldan çıkarır. Bunu kendimiz yaşadık: Analiz panelimizdeki bir alan, verinin “ilişkilendirilemeyeceğini” söylüyordu; oysa ilişkilendirilebiliyordu, alanın kendisi yanlış hesaplanıyordu. İki farklı ajan o satırı okudu ve ikisi de koca bir kullanıcı yolculuğu analizini bir kenara bıraktı. O sonucu gören bir insan “bu hâlâ doğru mu?” diye sorardı. Bir ajan ise genellikle onu olduğu gibi kabul eder.
Uzun soluklu işlerde nedeni doğru bulmakta zayıftır. Sonucu aynı anda birden fazla değişken etkilediğinde kolayca yanlış olanı suçlar ve insanların onu düzeltmesi gerekir. Bir süre sitemizdeki birkaç yeni sayfa Google tarafından dizine eklenmedi. Bir ajan, “sitenin otoritesi yeterli değil, bu yüzden Google ona tarama bütçesi ayırmıyor” sonucuna vardı ve önce backlink oluşturmayı önerdi. İtiraz edip kontrol ettik: Sitenin sayfalarının büyük çoğunluğu zaten dizine eklenmişti. Eklenmeyen birkaç sayfa ise daha çok, sitenin konusundan fazla uzak başlıklar gibi görünüyordu. Tarama bütçesinin bununla hiçbir ilgisi yoktu ve backlink oluşturmak yanlış bir hamle olurdu.
Değişen bir ortama uyum sağlamakta iyi değildir, özellikle de değişiklik ön eğitim verisinde yoksa. Tasarımı yeni yenilenmiş bir site, kısa süre önce değişen bir platform kuralı, geçen ay piyasaya çıkan bir ürün: Bir insan “burada bir şey değişmiş” diye fark eder ve yaklaşımını değiştirir. Bir ajan ise çoğu zaman zaten bildikleriyle çalışmayı sürdürür ve aynı şeyi tekrar tekrar dener.
Sohbet uygulamaları neden uymuyor
Sohbet uygulamaları, insanların insanlarla çalışması için tasarlandı: Mesajlar art arda akıp gider, @bahsetmeler ve okundu bilgileri herkesi senkron tutar, bilgi de kanallara dağılmış hâldedir. Bu tasarım tam da yukarıdaki iki sınırı telafi eder. İnsanların bant genişliği düşük, hafızası kısadır; bu yüzden sürekli yazar, sürekli aynı sayfaya gelmeye çalışırız.
Ajanlar için bu, yanlış bir kalıptır:
- Havadan sudan sohbetler, yol üstündeki tartışmalar ve sonradan vazgeçilen planlar bir ajan için bağlam gürültüsüdür.
- Bir ajanın sohbet yoluyla güven kurmasına gerek yoktur.
- Bir ajanın gerçekten ihtiyaç duyduğu şey temiz bağlam ve net bir görevdir.
Dolayısıyla insanlar ve ajanlar arasındaki iş birliğinin yeniden tasarlanması gerekiyor. Ajanlar daha yetenekli hâle geldikçe birlikte çalışma biçimimiz de değişmeye devam edecek. Orkas’ta bunu hâlâ çözmeye çalışıyoruz.
Orkas ne yapıyor: Değişmeyeni koruyor, değişeni yeniden tasarlıyor
Yaklaşımımız, iş birliğinin değişmeyen kısımlarını korumak ve değişen kısımlarını yeniden tasarlamak. Aşağıda Orkas’ta paylaşılan bir proje görüyorsunuz; dört fikir, vurgulanan dört alana karşılık geliyor.
1. İşi atamak, devretmek ve gözden geçirmek: Yapılacaklar
Bu, ajanlardan çok önce de vardı ve hâlâ ona ihtiyacımız var. Şimdilik projelerimizdeki her işin bir insan sorumlusu var ve nihai sonuçtan bir insan sorumlu.
Üründe şöyle işliyor. Her yapılacak iş bir kişiye atanır ve işi hangi ajanın yapacağına o kişi karar verir. Yapılacak işi yalnızca sorumlusu başlatabilir; ajan, sorumlunun kendi bilgisayarında, onun modeli ve kredileriyle çalışır. İş bittiğinde ajan, işi kendisi tamamlandı olarak işaretlemek yerine Onay bekleniyor durumuna taşır. İş ancak sorumlusu kontrol edip gerekli değişiklikleri yaptıktan sonra tamamlanmış sayılır.
2. Hedefleri, arka planı ve bağlamı paylaşmak: Hedefler ve kurallar, Bellek
Burada insanlar ve ajanlar aynı bağlamı paylaşır; böylece temel bilgiler herkes için aynı kalır.
Bir projenin Hedefler ve kurallar ile Bellek bölümleri projedeki her sohbet tarafından paylaşılır ve ajanlar her seferinde bunlara uyar. Örneğin “aylık elde tutma = sonraki ay geri dönen yeni kullanıcılar” gibi bir tanımı Hedefler ve kurallar’a ekleyin, önemli kararları da proje belleğine kaydedin. Yeni bir üye ve ajanları katıldığında, ilk günden birebir aynı şeyi okurlar.
3. Dosyalarla devret, süreci ayrı tut
Projenin Kütüphanesi üyeler arasında senkronize olur ve bir yapılacak işe her türlü dosya eklenebilir. İş, sohbet geçmişiyle değil dosyalarla devredilir.
Aradaki sürecin büyük kısmını bilerek ayrı tutuyoruz; böylece ajanlar için zararlı bir bağlam gürültüsüne dönüşmüyor. Kilitli Görevler ve Otomasyon sekmeleri yalnızca size aittir. Bir ajan tek bir rapor üretmeden önce yüzlerce adım atıp üç farklı yaklaşım deneyebilir. İş arkadaşınız yalnızca raporu alır; süreç sizin kendi görevlerinizde kalır ve asla onların ajanlarının bağlamına girmez.
4. Özel ajanları ekiple paylaş
Üyeler, özel ajanlarını ekibin geri kalanının kullanımına açabilir. Bu ajanlar sahiplerinin deneyimini ve kalite anlayışını taşır. Onları paylaşmak herkesi hızlandırır; kullanırken fark edilen sorunlar da kendini geliştirme yoluyla düzeltilebilir ve bu, tüm projenin yapabileceklerini artırır.
Bir ajan paylaşıldığında Orkas, onun çalışma talimatlarını ve becerilerini paketler; buna çalışırken kendi kendine edindiği beceriler de dâhildir. Belleği ve sohbet geçmişi pakete dâhil edilmez. Paylaşan kişi ajanı güncellediğinde üyeler yeni sürümü otomatik olarak alır.
Erken aşamada, açık bir sorun
İnsanlar ve ajanlar arasındaki iş birliği hâlâ çok erken bir aşamada ve cevaplar henüz bir noktada buluşmadı. Modeller geliştikçe, ajanların iş birliği için ihtiyaç duyduklarının önemli bir kısmı modellerin kendisine taşınacak.
Bazı modeller bunu zaten kendiliğinden yapabiliyor: Bir sorunu farklı açılardan keşfetmek için birkaç alt ajanı paralel çalıştırmak ya da önce plan yapıp ardından planı uygulamaları için alt ajanlar görevlendirmek. Meta’nın Ekim 2026’da açık ağırlıklı olarak yayımladığı Muse Spark Open’ın, işi parçalara ayırmak, alt ajanlara devretmek ve onları koordine etmek üzere eğitildiği anlatılıyor (PyTorch blogu).
Yani modeller geliştikçe birlikte çalışma biçimimiz de değişecek. Yapılacaklar, ortak bağlam, dosyayla devir ve paylaşılan ajanlar, modellerin bugün yapabildiklerine verdiğimiz cevap; nihai biçim değil.
Son söz
Değişmeyeni koruduk: İşin bir sahibi var, onu gözden geçiren biri var, hedefler ve bağlam aynı çizgide kalıyor. Değişeni yeniden tasarladık: Dosyalarla devretmek, süreci ayrı tutmak ve her kişinin deneyimini ve zevkini ekibin kullanabileceği ajanlara dönüştürmek.
Bunu hâlâ keşfediyoruz ve deneyimlerimizi karşılaştırmak isteriz. İnsanların ve ajanların birlikte çalıştığı bir ekibi yönetiyorsanız, önce tek bir projede deneyin. Orkas, macOS ve Windows için ücretsiz olarak indirilebilir.